Con Thuyền Đời Ta Giữa Biển Đêm

Cuộc đời con người thường không giống một con đường bằng phẳng. Nó giống một chuyến vượt biển. Có lúc biển lặng, có lúc biển động. Có lúc trời trong, có lúc trời tối. Có lúc gió thuận, có lúc ngược chiều. Có lúc người ta chèo rất hăng, rất mạnh, rất tự tin. Nhưng cũng có lúc hai tay rã rời, tim mỏi mệt, đầu óc hoang mang, và linh hồn chỉ còn biết chịu đựng.

Thánh sử Gioan đã diễn tả một con thuyền giữa đêm(x. Ga 6,16-21), và thật lạ, hình ảnh ấy rất gần với kiếp người. Mỗi người là một con thuyền. Mỗi gia đình là một con thuyền. Hội Thánh cũng là một con thuyền. Ai cũng phải đi qua biển đời với những bất trắc của nó. Không ai sống mà không từng có lúc gặp sóng gió. Chỉ khác nhau ở chỗ: có người gặp gió bão bên ngoài, có người gặp bão tố trong lòng. Có người bị va đập vì hoàn cảnh, có người lại bị giằng co bởi những vết thương vô hình.

Các môn đệ trong Tin Mừng đã chèo thuyền trong đêm. Điều đó làm cho cảnh tượng càng nặng nề hơn. Bởi ban ngày, ít ra còn thấy đường. Ban ngày, ít ra còn định hướng được. Nhưng đêm xuống thì khác. Đêm làm cho nỗi sợ lớn hơn. Đêm làm cho những gì chung quanh trở nên mơ hồ. Đêm làm cho con người thấy mình nhỏ hơn. Có những giai đoạn trong đời ta cũng là những đêm như thế. Đó có thể là đêm của mất mát, đêm của thử thách, đêm của thất bại, đêm của khủng hoảng đức tin, đêm của cô đơn, đêm của bệnh tật, đêm của tuổi già, đêm của một tội lỗi cứ kéo dài, đêm của sự khô khan khiến ta không còn cảm thấy Chúa đâu nữa.

Con người hiện đại hôm nay tưởng mình mạnh, nhưng thật ra rất dễ bị quật ngã. Chỉ cần một biến cố, một kết quả xét nghiệm, một tin nhắn, một cú phản bội, một áp lực tài chính, một tổn thương nơi gia đình, là có thể chao đảo rất sâu. Bên ngoài người ta có thể rất thành công, nhưng bên trong lại mong manh khủng khiếp. Có người sở hữu nhiều thứ, nhưng thiếu bình an. Có người quen điều khiển mọi việc, nhưng không điều khiển nổi lòng mình. Có người quen được ngưỡng mộ, nhưng đêm về vẫn thấy trống rỗng.

Quả thực, con thuyền đời ta không chỉ gặp gió từ bên ngoài, mà nhiều khi còn gặp sóng từ bên trong. Những đợt sóng mang tên tự ái, nghi ngờ, ích kỷ, lo âu, so sánh, ghen tỵ, thất vọng. Nhiều khi ta tưởng điều làm mình bất an là hoàn cảnh, nhưng thật ra có khi điều làm ta chìm sâu hơn lại là chính sự thiếu vững vàng trong nội tâm. Cùng một biến cố, có người vẫn đi qua được trong đức tin, có người lại gục ngã. Vì thế, điều quan trọng không chỉ là xin Chúa đổi biển đời, mà còn là xin Chúa củng cố con thuyền lòng ta. Đêm đó các môn đệ đã chèo rất lâu. Có lẽ các ông mệt, có lẽ các ông bực, có lẽ các ông bắt đầu tự hỏi: tại sao Thầy lại để chúng ta như thế này? Câu hỏi đó rất người. Nó cũng là câu hỏi của biết bao con tim khi bước vào đau khổ: tại sao Chúa để việc này xảy ra? tại sao con đã cố gắng mà vẫn thế? tại sao con cầu nguyện mà chưa được? tại sao Chúa im lặng? tại sao Chúa chưa đến? Có lẽ đây là một điểm rất sâu của đời sống đức tin: không phải lúc nào Chúa cũng cứu ta bằng cách ngăn cơn bão đến. Nhiều khi Chúa cứu ta bằng cách để ta không chìm trong chính cơn bão ấy. Nhiều khi Chúa không làm ta khỏi mệt ngay, nhưng ban cho ta sức để không buông xuôi. Nhiều khi Chúa không trả lời tất cả các câu hỏi, nhưng ban cho ta một sự chắc chắn sâu hơn mọi câu trả lời: đó là Người đang ở với ta.

Thực vậy, có một sự trưởng thành rất cần trong đời sống Kitô hữu. Đó là sự trưởng thành từ chỗ chỉ tin Chúa khi được an ủi, sang chỗ tin Chúa ngay cả khi phải chèo trong đêm. Từ chỗ chỉ cảm thấy Chúa hiện diện khi mọi sự thuận lợi, sang chỗ vẫn nhận ra Chúa giữa cơn sóng dữ. Từ chỗ chỉ muốn Chúa giải quyết mọi sự giùm mình, sang chỗ để Chúa dạy mình bước đi.

Trong những đêm như thế, Chúa không quở trách chúng ta vì yếu đuối. Chúa đến gần. Chúa không nói: sao các con vô dụng thế. Chúa nói: “Thầy đây.” Nghĩa là: con đang ở trong mắt Thầy. Hoàn cảnh này không nằm ngoài tình thương của Thầy. Sóng gió này không lớn hơn quyền năng của Thầy. Đêm nay không phải là dấu chấm hết.

Và khi có Chúa hiện diện, thuyền con tới bến bình an. Điều đó nhắc ta rằng bến bờ bình an không do sức chèo của ta mà thành, dù ta vẫn phải chèo. Bến bờ bình an là hoa trái của việc cộng tác với ơn Chúa. Ta vẫn phải chiến đấu, vẫn phải cố gắng, vẫn phải trung thành. Nhưng sau cùng, chính Chúa là Đấng đưa ta về bến.

Nhiều người chỉ mong hết khổ mới bình an. Nhưng bình an đích thực không đợi hết khổ mới có. Bình an thật là có Chúa trong lòng cả khi đau khổ chưa kết thúc. Bến bờ thật không chỉ là một tình trạng bên ngoài, mà trước hết là một nơi chốn trong tâm hồn: nơi đó, ta biết mình thuộc về Chúa, nơi đó ta được Chúa giữ gìn, nơi đó ta được Chúa dẫn dắt và nơi đó ta có Chúa ở cùng.

Hôm nay, có thể Chúa không hỏi chúng ta chèo giỏi đến đâu. Chúa chỉ hỏi: con có để Thầy bước vào thuyền con không? Có những lúc chúng ta quen tự xoay sở đến độ quên mời Chúa vào. Ta cầu nguyện bằng môi miệng nhưng trong lòng vẫn cố kiểm soát tất cả. Ta nói tin Chúa, nhưng lại ôm sự lo lắng như thể một mình mình phải gánh mọi sự. Ta nói phó thác, nhưng thật ra vẫn sợ buông. Phó thác không phải là buông xuôi. Phó thác là chèo hết sức mình, nhưng lòng để trong tay Chúa. Phó thác là làm điều phải làm, nhưng không tự cho mình là cứu tinh của chính mình. Phó thác là bước đi trong bổn phận, trong cầu nguyện, trong sự trung thành từng ngày, và để cho Chúa là Chúa.

Lạy Chúa, đời chúng con thật nhiều khi như con thuyền giữa biển đêm. Chúng con mệt, chúng con sợ, chúng con nhiều lúc tưởng mình bị bỏ quên. Xin Chúa bước vào con thuyền đời chúng con. Xin Chúa ở lại trong trái tim đang mỏi mệt của mỗi người chúng con. Và xin cho chúng con biết rằng, miễn là có Chúa, thì chưa bao giờ là quá muộn để đi tới bến bờ bình an.

Jos Mộc